Hemoroidin Belirtileri Nelerdir?

Hemoroid, halk arasında basur olarak da bilinen ve makat çevresindeki damarların şişmesiyle ortaya çıkan yaygın bir sağlık sorunudur. İç hemoroid, makat kanalının iç kısmında; dış hemoroid ise makat çevresindeki cilt altında gelişir. Belirtiler hemoroidin türüne, büyüklüğüne ve pıhtı oluşup oluşmadığına göre değişebilir.
Hemoroidin belirtileri çoğu zaman hafif başlar ve özellikle dışkılama sırasında fark edilir. Ancak şikâyetlerin uzun sürmesi, tekrarlaması veya şiddetlenmesi durumunda doktora başvurmak önemlidir. Çünkü makattan kanama, ağrı ve kaşıntı gibi belirtiler farklı bağırsak hastalıklarında da görülebilir.
Hemoroidin En Yaygın Belirtileri
Makattan Kanama
Hemoroidin en sık görülen belirtilerinden biri makattan kanamadır. Genellikle dışkılama sırasında veya sonrasında ortaya çıkan kanama parlak kırmızı renkte olur. Tuvalet kâğıdında, dışkının yüzeyinde veya klozette kan görülmesi mümkündür.
Özellikle iç hemoroidlerde kanama çoğu zaman ağrısızdır. Ikınma, kabızlık ve sert dışkılama kanamayı artırabilir. Bununla birlikte her makattan kanama hemoroid kaynaklı olmayabilir. Koyu renkli dışkı, yoğun kanama veya tekrarlayan kanama durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.
Makat Çevresinde Ağrı ve Hassasiyet
Dış hemoroidlerde makat çevresinde ağrı, hassasiyet ve dokunmakla rahatsızlık görülebilir. Özellikle hemoroid damarının içinde pıhtı oluşması, ani başlayan ve belirginleşen ağrıya neden olabilir. Oturmak, yürümek veya dışkılamak zorlaşabilir.
İç hemoroidler genellikle ağrıya neden olmaz. Ancak hemoroidin dışarı çıkması, sıkışması veya tahriş olması hâlinde ağrı ve rahatsızlık gelişebilir.
Kaşıntı ve Tahriş
Makat çevresinde kaşıntı, yanma ve tahriş hissi hemoroidin yaygın belirtileri arasındadır. Bölgedeki şişlik, mukus sızıntısı, terleme ve temizlik sırasında cildin tahriş olması bu şikâyetleri artırabilir.
Kaşıntıyı azaltmak için bölgeyi sert sabunlarla yıkamaktan, yoğun parfümlü ıslak mendillerden ve aşırı ovalamadan kaçınmak gerekir. Ilık suyla nazik temizlik ve bölgenin kuru tutulması rahatlama sağlayabilir.
Makat Bölgesinde Şişlik veya Ele Gelen Kitle
Dış hemoroidlerde makat çevresinde şişlik veya ele gelen bir kitle fark edilebilir. Bu şişlik yumuşak olabileceği gibi pıhtı oluştuğunda sert, gergin ve ağrılı hâle gelebilir.
İç hemoroidler ileri aşamalarda dışkılama sırasında makat dışına çıkabilir. Başlangıçta kendiliğinden içeri dönen bu şişlik, ilerleyen dönemlerde elle içeri itilmek zorunda kalabilir veya sürekli dışarıda kalabilir.
Dışkılama Sonrasında Tam Boşalamama Hissi
Hemoroid memelerinin büyümesi, dışkılama sonrasında bağırsakların tamamen boşalmadığı hissine yol açabilir. Kişi tuvalet ihtiyacı devam ediyormuş gibi hissedebilir veya kısa aralıklarla yeniden tuvalete gitme ihtiyacı duyabilir.
Makatta Islaklık ve Mukus
Özellikle dışarı çıkan iç hemoroidlerde mukus adı verilen kaygan bir sıvı görülebilir. Bu durum iç çamaşırında nemlilik, makat çevresinde tahriş ve kaşıntı oluşturabilir. Sürekli veya yoğun akıntı varsa farklı makat ve bağırsak hastalıklarının dışlanması için doktora başvurulmalıdır.
İç ve Dış Hemoroid Belirtileri Arasındaki Farklar
| Hemoroid türü | Sık görülen belirtiler | Ağrı durumu |
|---|---|---|
| İç hemoroid | Parlak kırmızı kanama, makat dışına çıkma, mukus, tam boşalamama hissi | Genellikle ağrısızdır; dışarı çıkma veya sıkışma olursa ağrı görülebilir |
| Dış hemoroid | Makat çevresinde şişlik, hassasiyet, kaşıntı ve ele gelen kitle | Özellikle pıhtı oluştuğunda belirgin ağrı yapabilir |
| Pıhtılı dış hemoroid | Ani gelişen sert şişlik, morarma ve yoğun hassasiyet | Genellikle şiddetli ve ani başlangıçlıdır |
Hemoroid Belirtileri Hangi Durumlarda Artar?
Hemoroid şikâyetleri bazı günlük alışkanlıklar ve yaşam koşulları nedeniyle belirginleşebilir. Belirtileri artırabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Kabızlık ve sert dışkılama
- Dışkılama sırasında uzun süre ıkınmak
- Tuvaleti ertelemek veya tuvalette uzun süre oturmak
- Uzun süre hareketsiz kalmak
- Ağır kaldırmak ve karın içi basıncını artıran aktiviteler
- Lif bakımından yetersiz beslenmek
- Yeterince su içmemek
- Gebelik ve doğum sonrası dönem
- Fazla kilo
- Sık tekrarlayan ishal veya kabızlık
Hemoroid Belirtileri ile Karışabilen Durumlar
Makatta ağrı, kanama, kaşıntı veya şişlik her zaman hemoroid anlamına gelmez. Anal fissür olarak adlandırılan makat çatlağı, dışkılama sırasında keskin ağrı ve sonrasında yanma yapabilir. Anal apse ise şiddetli ağrı, sıcaklık artışı, kızarıklık ve ateşle kendini gösterebilir.
Bağırsak polipleri, iltihabi bağırsak hastalıkları, enfeksiyonlar ve bazı daha ciddi bağırsak hastalıkları da makattan kanamaya neden olabilir. Bu nedenle özellikle ilk kez görülen, tekrarlayan veya nedeni bilinmeyen kanamalar ihmal edilmemelidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa aile hekimi, genel cerrahi veya gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır:
- Makattan tekrarlayan veya artan kanama
- Siyah ya da katran görünümünde dışkı
- Şiddetli ve aniden başlayan makat ağrısı
- Makat çevresinde hızla büyüyen veya moraran şişlik
- Ateş, titreme, irinli akıntı veya belirgin kızarıklık
- Açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik veya kansızlık belirtileri
- Dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik
- Evde alınan önlemlere rağmen birkaç gün içinde düzelmeyen şikâyetler
Yoğun kanama, bayılma hissi, ciddi baş dönmesi veya dayanılmaz ağrı varsa acil sağlık hizmeti alınmalıdır.
Hemoroid Belirtilerini Hafifletmek İçin Neler Yapılabilir?
Hafif hemoroid şikâyetlerinde yaşam tarzı değişiklikleri rahatlama sağlayabilir. Gün içinde yeterli su içmek ve sebze, meyve, baklagil ile tam tahıl ürünleri gibi lif içeren besinlere ağırlık vermek dışkının yumuşamasına yardımcı olur.
- Dışkılama sırasında ıkınmamaya çalışın.
- Tuvalette gereğinden uzun süre oturmayın.
- Tuvalet ihtiyacını ertelemeyin.
- Gün içinde düzenli yürüyüş yapın.
- Makat bölgesini ılık suyla nazikçe temizleyin.
- Uzun süre oturmanız gerekiyorsa ara vererek hareket edin.
- Doktor önerisi olmadan kortizonlu veya uyuşturucu etkili kremleri uzun süre kullanmayın.
Ilık oturma banyosu, bazı kişilerde ağrı ve kaşıntının geçici olarak azalmasına yardımcı olabilir. Ancak belirtiler devam ediyorsa yalnızca evde uygulanan yöntemlere güvenmek yerine bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.
Hemoroid Belirtileri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hemoroid her zaman kanama yapar mı?
Hayır. Hemoroid kanama yapmadan da kaşıntı, şişlik, ağrı veya makat çevresinde rahatsızlık oluşturabilir. Bazı kişilerde ise yalnızca dışkılama sırasında parlak kırmızı kan görülür.
Hemoroid ağrısı normal midir?
Dış hemoroidlerde ağrı sık görülebilir. İç hemoroidler ise çoğunlukla ağrısızdır. Ani başlayan, çok şiddetli veya giderek artan ağrı pıhtılı hemoroid ya da farklı bir sağlık sorunu belirtisi olabilir.
Hemoroid kendi kendine geçer mi?
Hafif hemoroid belirtileri kabızlığın düzeltilmesi, lif tüketiminin artırılması ve ıkınmaktan kaçınılmasıyla azalabilir. Ancak tekrarlayan, uzun süren veya şiddetli şikâyetlerde doktor muayenesi gerekir.
Makattan kan gelmesi hemoroid midir?
Makattan kan gelmesinin nedeni hemoroid olabilir; ancak kesin tanı yalnızca kanamanın görünümüne bakılarak konulamaz. Özellikle ilk kez yaşanan veya tekrarlayan kanamalarda doktor değerlendirmesi önemlidir.
Sonuç
Hemoroidin belirtileri arasında parlak kırmızı renkte makattan kanama, makat çevresinde ağrı, kaşıntı, yanma, şişlik, ele gelen kitle, mukus ve dışkılama sonrasında tam boşalamama hissi bulunur. Belirtiler hemoroidin içte veya dışta olmasına göre değişebilir.
Sağlıklı beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli hareket ve dışkılama sırasında ıkınmaktan kaçınmak şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir. Bununla birlikte makattan kanama veya şiddetli ağrı gibi belirtiler hafife alınmamalı; kesin tanı ve uygun tedavi için sağlık uzmanına başvurulmalıdır.